CHIẾC LÁ ĐẦU TIÊN

Tác giả : Hoàng Nhuận cầm
( bài thơ này lúc đầu được tác giả đặt tên là Trường ơi, chào nhé.)

Em thấy không, tất cả đã xa rồi
Trong tiếng thở của thời gian rất khẽ
Tuổi thơ kia ra đi cao ngạo thế
Hoa súng tím vào trong mắt lắm mê say
Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay
Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước
Con ve tiên tri vô tâm báo trước
Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu
Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu
Bài hát đầu xin hát về trường cũ
Một lớp học bâng khuâng màu xanh rũ
Sân trường đêm- Rụng xuống trái bàng đêm
Nỗi nhớ đầu anh nhớ về em
Nỗi nhớ trong tim em nhớ về với mẹ
Nỗi nhớ chẳng bao giờ nhớ thế
Bạn có nhớ trường, nhớ lớp, nhớ tên tôi
“- Có một nàng Bạch Tuyết các bạn ơi,
Với lại bảy chú lùn rất quấy” “-
 Mười đấy chứ! Nhìn xem trong lớp ấy”
(Ôi những trận cười trong sáng đó lao xao)
Những chuyện năm nao, những chuyện năm nào
Cứ xúc động, cứ xôn xao biết mấy
Mùa hoa mơ rồi đến mùa phượng cháy
Trên trán thầy, tóc chớ bạc thêm
Thôi hết thời bím tóc trắng ngủ quên
Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ
Quả đã ngọt, trên mấy cành đu đủ
Hoa đã vàng, hoa mướp của ta ơi
Em đã yêu anh, anh đã xa vời
Cây bàng hò hẹn chìa tay vẫy mãi
Anh nhớ quá! Mà chỉ lo ngoảnh lại
Không thấy trên sân trường- chiếc lá buổi đầu tiên.
Nguon : VanVn.net)
TB st

NHỮNG ÁNH SAO ĐÊM

Bài hát NHỮNG ÁNH SAO ĐÊM qua giọng hát của VŨ DẬU để nhớ tới những ngày tháng miền Bắc trước 1965

NHỮNG ÁNH SAO ĐÊM
Sáng tác: Phan Huỳnh Điểu.

1- Làn gió thơm hương đêm về quanh khu nhà tôi mới cất xong chiều qua
Tôi đứng trên tầng gác thật cao nhìn ra chân trời xa xa
Từ bao mái nhà đèn hoa sáng ngời Bầu trời thêm vào muôn vì sao sáng.
Tôi ngắm bao gia đình lửa ấm tình yêu Nghe máu trong tim hòa niềm vui lâng lâng lời ca.
Em ơi, anh còn đi xây nhiều nhà khắp nơi
Nhiều tổ ấm sống vui tình lứa đôi Lòng anh những thấy càng thương nhớ em.
(ĐK)
Dù xa nhau trọn ngày đêm, Anh càng yêu em càng hăng say xây thêm nhà cao cao mãi…
Ôi xinh đẹp Tổ quốc của ta, Anh lắng nghe bao lời ân ái những bài tình ca…
2- Làn gió thơm hương đêm về quanh khu nhà tôi mới cất xong chiều qua
Tôi sẽ đi về khắp làng quê xây những ngôi nhà tương lai
Dòng sông mát xanh chảy quanh phố phường Và nhiều công trường xây niềm vui mới.
Khi bóng đêm trở về rực ánh đèn lên Em thấy như muôn ngàn vì sao thêu trong đêm tối.
Em ơi, anh còn đi xây nhiều nhà khắp nơi
Nhiều tổ ấm sống vui tình lứa đôi Lòng anh những thấy càng thương nhớ em.
(ĐK).
Holly st

THƠ TẾ HANH

Nhớ con sông quê hương

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi bóng những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè…
Toả nắng xuống lòng sông thấp thoáng.
Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm của giòng trôi
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi
Tôi nhớ mãi mối tình mới mẻ.
Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhẩy
Bạn bè tôi tụm năm tụm bẩy
Bầy chim non bơi lội trên sông
Tôi giơ tay ôm nước vào lòng
Sóng mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm khuya chài lưới trên sông
Kẻ cuốc cầy mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến..
Lòng tôi bỗng mưa nguồn sóng biển
Lại trở về lưu luyến bên sông.
Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc
Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc
Hai tiếng thiêng liêng hai tiếng miền Nam…
Tôi nhớ không nguôi ánh nắng mầu vàng
Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc
Tôi nhớ cả những người không quen biết
Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây
Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy
Hình ảnh con sông quê mát rượi
Lai láng chẳy, lòng tôi như suối tưới
Quê hương ơi, lòng tôi cũng như sông
Tình Bắc Nam chung chảy một dòng
Không ghềnh thác nào ngăn cản được
Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước
Tôi sẽ về sông nước quê hương
Tôi sẽ về sông nước của tình thương…
(1956)

Quê hương

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồn giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thân góp gió
Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng lũ lượt kéo ghe về
Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng
Dân chài lưới lần da ngăm rám nắng
Tỏa thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vó.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Mầu nước xanh, cá bạc, cánh buồm vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn qúa!

(Nghẹn Ngào)

Đô  ĐH st

THÔNG BÁO 1(THÁNG 9-2012)

Các bạn cùng khóa thân mến!
Sắp tới ngày chúng ta gặp nhau nhân kỷ niêm 40 năm ngày chia tay trường Nguyễn Trãi thân yêu của chúng ta. Hẳn mọi người cũng đang chuẩn bị tinh thần cho ngày ấy. Để công việc chuẩn bị được tốt, Ban liên lạc của Khóa xin nhắc lại một số điểm:
A. Với Ban Liên lạc các lớp :
1- Thông báo lại cho thành viên lớp mình, đồng thời thu thập danh sách các bạn sẽ cùng tham dự buổi gặp mặt nhân ngày kỷ niệm(ngày 7/10/2012).
2- Lên kế hoạch cho thời gian, địa điểm hẹn gặp, đi lại với các bạn trong lớp .
3- Kinh phí (như đã thông báo).
B. Các thông tin xin báo về:  Đồng Ngọc Toàn(0912170167) hay Hồ Sĩ Bàng(0913546785).
Vì điều kiện gặp gỡ các bạn toàn Khóa không nhiều và đây là một dịp gặp mặt đáng nhớ, mong tất cả các bạn cùng nhiệt tình tham gia.
Kính chúc mọi người sức khỏe và hạnh phúc. 

Ban Liên lạc Khóa

MỘT ĐÊM KHÓ NGỦ

Học gọi điện thoại : - Này T ơi ! Bảo Xoăn nó vào , mai tụi mình đi chơi Vũng tàu . Tớ sẽ lái xe, rủ thêm Th. cho đủ cặp nhé.

- Ừ ! Tôi nhất trí liền

2 giờ chiều chúng tôi lên xe đi Vũng tàu. Học lái xe, Bảo làm lơ xe. Lâu quá mới được gặp nhau nên suốt dọc đường đi chúng tôi chuyện trò không ngớt, vui vẻ lắm . Tới VũngTàu cả hội rủ nhau đi tắm biển , ăn đặc sản ở quán Gành Hào , tới Cafe Lan rừng sát biển ăn kem và ngắm Vũng tàu về đêm. Không thể tả hết những điều lãn mạn của chuyến đi.

     Anh 1 : Tháng 7 để Ngưu Lang  gặp  lại Chúc Nữ   

 

ảnh 2: Biển Vũng tàu về đêm

Ảnh 3: Ăn kem và ngắm biển

 

Hơn 9 giờ đêm chúng tôi mới ghé căn hộ nghỉ. Tới nơi hai ông bạn thả 2 bà bạn xuống xe dặn với một câu:

- Cứ ngủ trước đi , tụi tớ đi đây một chút.

Tôi nói với Th. : ‘’ chắc 2 cụ lại đi đánh lẻ đổi gió gì đây? ’’ Th. đáp : ‘’ Kệ chúng nó’’.

Sau đó chúng tôi lên nhà dọn dẹp phòng, rồi đi ngủ . Do cả ngày đi chơi mệt nên 2 đứa mau chóng ngủ ngay. Không nghe thấy động tĩnh gì ở phòng bên của 2 ông bạn.

 

Chợt chuông điện thoại reo. Tôi cầm máy , bên kia điện thoại tiếng của Bảo gọi’’ Chúng tớ đang ở Xóm cũ uống bia , các cậu đi taxi ra đây cho vui , tý nữa về cùng’’ xen vào đó là tiếng cười rất vui vẻ của Học. Liếc nhìn đồng hồ đã quá nửa đêm tôi trả lời ‘’Thôi khuya quá rồi , về đi , Học đang còn phải lái xe đấy ‘’. Có tiếng cúp máy.

Tôi bảo với Thuần: Cứ theo cái kiểu cười vui vẻ của Học thì T độ chừng các cụ ‘’tê tê ‘’ hết cả rồi. Th đáp :’’ kệ chúng nó, giờ này mà còn ở đâu thế ?’’

Sau cú điện thoại 2 đứa tôi không thể ngủ thêm được , nhưng chờ mãi chẳng thấy 2 ông bạn về.

 

Hơn 2 giờ sáng chuông điện thoại lại reo. Tiếng Bảo xoăn:

- Nhà cậu ở đâu đấy, chúng tớ đang ở Metro.

Lát sau :

  - Chúng tớ đang ở chỗ bảng treo ‘’Thành phố Vũng tàu- hẹn gặp lại’’ nếu không tìm thấy nhà bạn thì chúng tớ về SG luôn.

Ôi thôi tối thế này biết chỗ nào mà chỉ ?

Hai đứa tôi lại nằm trằn trọc không ngủ. Lo không biết 2 ông bạn ra sao.

 

Gần 3 giờ sáng thì có tiếng gõ cửa ầm ầm, tôi ra mở cửa thấy 2 ông bạn cười nói cực vui , tay xách cháo hào, mấy lon bia nói là mua đồ ăn về cho mấy bà ăn khuya đây.

Tôi hỏi ‘’ Đi đâu mà lâu thế’’

Bảo kể tối quá Học lái xe mất phương hướng ‘’ Mình đã chẳng biết gì mà thằng Học cứ hỏi :

-  tới nhà chưa?

- Tao không biết.

  Lại

- Đường này về nhà phải không?

  - Đã bảo tao không biết.

Cứ thế hai đưá đi lạc long vòng Vũng tàu gần 50 km.

 Chúng tôi đem  cháo ra ăn , nói chuyện thêm một lúc thì đi ngủ.Mấy tay nhậu say về ngủ ngay. Còn hai bà bạn lỡ giấc gần như thức tới sáng.

 

Trưa hôm sau cả hội mới thức giấc, tắm táp ngoài biển ,ăn sáng rồi về lại SG. Trên đường về ghé chùa Ni viện Thiện Hòa thưởng thức cơm chay mùa Vu lan . Ngon nên cả bọn ăn quá trời.

Ảnh 4: cơm chay tại Chùa Ni viện Thiện Hòa

 

Khi chia tay ở SG Bảo nói với tôi” chuyến đi chơi thật nhiều kỉ niệm, mình không biết viết văn, cậu phải viết và gửi lên blog cho chúng nó biết về cái đêm đi chơi bị lạc của hai thằng 10H chúng tớ nhé’’

Tôi cũng không biết viết văn nên nghe gì thì chép lại y xì vậy thôi.

Vt nguyen

LỜI CẢM ƠN

  Gia đình chúng tôi xin chân thành cảm ơn các bạn cựu học sinh Trường cấp 3 NguyễnTrãi Hà Nội đã đến viếng, phúng điếu, gửi vòng hoa, điện hoa, dự lễ truy điệu và tiễn đưa con của chúng tôi là :

Họa sĩ NGUYỄN TRUNG ĐỨC MINH

Sinh năm 1985 ; thường trú tại B5-5, Parkview, Phú Mỹ Hưng, Quận 7, nguyên họa sĩ Trưởng nhóm thiết kế tại Cty CP VNG đã từ trần ngày 19-8-2012 ( 3/ 7/  Nhâm Thìn); hưởng dương 28 tuổi, về nơi an nghỉ cuối cùng.

 Trong lúc tang gia bối rối, có điều gì sơ suất, gia đình xin được lượng thứ !

Thay mặt tang quyến

Ba má cháu Đức Minh

Nguyễn Trung Thục

Hồ Thị Tâm

Lỗi chết người của việc viết không dấu

1 / Một anh chàng được người yêu gọi điện thoại đến nhờ chở đi khám sức khoẻ. Đang phân trần với người yêu rằng bận công việc nên không đi được thì điện thoại hết pin. Tối về nhà sạc pin và bật máy lên thì nhận được tin nhắn của người yêu: "Em biet cai thai do cua anh roi". Anh chàng phát hoảng tưởng người yêu mang thai. Vội gọi đến hỏi thì mới hay cô ấy nhắn tin là: "Em biết cái thái độ của anh rồi", bởi vì cô ta hiểu nhầm tưởng anh cố tình tắt máy để không đưa cô đi nên tức giận mà nhắn vậy.

 

2 / Ở cơ quan nọ mọi người hay chơi game online. Một hôm bị mất điện nên không có mạng , vì thế anh chàng về phòng tập thể cơ quan nghỉ. Khi có điện rồi và mạng Internet, một anh ở trên cơ quan nhắn tin cho anh kia là "co mang roi". Chẳng may chị vợ anh này đọc được tin nhắn của chồng, nghĩ là chồng mình đang cặp bồ bịch bên ngoài và tình địch đã có bầu, lập tức nổi máu ghen lên và gia đình mâu thuẫn (chẳng là anh chị này đang có 2 cô con gái).

 

  3 / Vợ ra khỏi nhà từ sớm ngày Quốc Khánh, nhìn quanh phố thấy cờ hoa rợp trời chợt nhớ ra bèn rút điện thoại nhắn tin cho chồng: "Anh treo co len di?"Chồng đang ngồi cùng anh vợ, đọc xong tin nhắn giật mình chìa điện thoại ra truớc mặt anh ngơ ngác: - Vợ em nó tức em cái gì mà bắt em treo cổ hả anh?Thì ra, nàng bảo: "Anh treo cờ lên đi?" nhưng vì không dấu nên chồng khi đọc đã hiểu nhầm. 4 / Chồng ở nhà bần thần nửa muốn đi nửa không vì bạn bè rủ đi nhậu nhưng không có tiền, chợt điện thoại có tin nhắn: "den hai trieu".Cô vợ đa nghi liền cầm lấy điện thoại đọc và nói:- Để ý nãy giờ biết ngay là có chuyện. Anh léng phéng với ai mà để người ta bắt đền hai triệu? Hóa ra là cuộc hẹn đến quán nhậu đường Hải Triều ở quận 1.

 

5 / Có anh thường bị bà xã cằn nhằn mỗi khi bạn bè rủ rê, nên luôn dặn bạn bè muốn rủ đi nhậu cũng phải nhắn tin là mời đi họp. Một hôm, có anh tên là Giáo, muốn mời bạn về nhà nhậu nên đã nhắn tin: "Ve nha giao hop gap!"Báo hại anh kia phải giải thích mãi bà xã mới chịu tin.

 

6 / Vợ nhắn tin cho chồng mách tội con vì nó hư. Chồng nhắn tin lại: "Em la con di"Vợ nhận được tin nhắn, tức giận, gọi lại ngay cho chồng:- Sao anh lại có thể nói về tôi bằng những lời lẽ như thế?Chồng vội vàng phân bua:- Anh bảo là em la con đi, kể tội con với anh làm gì.

 

7 / Chàng trai và cô gái tán tỉnh nhau trên điện thoại, tin qua tin lại cô gái nhắn rằng: "Anh to cao dep trai như vay thi co nao cha me". Chàng trai nhắn lại: "Em qua khen, anh cung binh thuong thoi". Nhưng khi nhận được tin nhắn tiếp theo của cô gái thì chàng bàng hoàng: "Em noi that ma, cu to nhu anh thi em nao cha thich".Thực ra cô nàng muốn nói: Em nói thật mà, cứ to như anh thì em nào chả thích.

 

  8 / Hai vợ chồng giận nhau cả ngày không nói với nhau câu nào, tối vợ làm cơm xong nhắn tin cho chồng "Co ve an com khong con cho?" Chồng đọc tin nhắn xong tức quá nghĩ đang giận nhau nên chửi mình, chờ hết việc về nhà mặt hầm hầm gọi vợ lên phòng hỏi:- Cô nhắn tin gì cho tôi!Cô vợ thanh mình: Thì em hỏi anh xem có về ăn cơm không còn chờ.

 

9 / Ở nhà buồn, cô gái nhắn tin cho bạn trai đến chơi, khổ nỗi điện thoại không có tiếng Việt có dấu."Anh oi! ba ma em khong co nha, em dang coi quan, den ngay di anh, muon lam roi. Tien the mua bao moi nhe, o nha toan la bao cu… ma thoi khong can mua bao dau, em vua mat kinh roi, khong nhin duoc nua anh oi, den ngay di… muon lam rồi". Dịch ra là: "Anh ơi! ba má em không có nhà, em đang coi quán, đến ngay đi anh, muộn lắm rồi. Tiện thể mua báo mới nhé, ở nhà toàn báo cũ... Mà thôi không cần mua báo đâu, em vừa mất kính rồi, không nhìn được nữa anh ơi, đến ngay đi... muộn lắm rồi"

 

10 / Ông bố đi công tác xa lâu ngày nhận được tin nhắn của con: "Bo ve ngay, me dang om 1 thang nam tren giuong!"Không kịp nhắn tin lại, ông bố bắt xe tức tốc về sau khi nhận tin nhắn. Về đến nhà ông hầm hầm bước vào và hỏi thằng con.- Đâu thằng nào, có thật không?- ?????Hoá ra con nhắn tin cho bố: Mẹ ốm 1 tháng nằm trên giường, bố về ngay.

 

11 / Hai người yêu nhau, một hôm chàng trai hẹn người yêu đi chơi, anh ta gửi tin nhắn cho cô gái: "Hom nay minh di choi nhe, em o ben do doi anh! Anh se sang ben do ruoc em". Cô gái nhận được tin nhắn và trả lời lại: "Ok! em se doi anh". Đến giờ hẹn chàng trai cứ ngồi đợi ở điểm hẹn gần 30 phút mà không thấy người yêu, anh ta bồn chồn gọi điện thoại hỏi thì mới vỡ lẽ là người yêu cũng đang ngồi tức tối đợi mình ở nhà vì nghĩ anh ta trễ hẹn. Hóa ra anh ta hẹn cô gái ở bến đò nhưng vì không dấu nên cô gái cứ nghĩ là người yêu kêu mình đợi ở nhà để anh ta qua đón.

12 / Con trai mượn điện thoại của bố nhắn tin cho bạn: "may co muon vo tao khong?". Bạn của thằng bé trả lời: "co" Thằng bé nhắn lại: "vay may dua vo cho tao di". Bạn của thằng bé trả lời: "u, toi nay tao qua" Lúc sau bà vợ lấy điện thoại đọc được tin nhắn thì chạy ra tìm ông chồng chửi um sùm lên:- Ông học ở đâu cái thói muốn chung chạ thế này? Ông chồng không hiểu chuyển gì xảy ra, chỉ đến khi ông bố lôi thằng con ra bảo:- Nó vừa mượn điện thoại của tôi - ông bố vừa nói vừa quay qua thằng con bảo - Mày nhắn cái gì cho bạn? Thằng con ngơ ngác trả lời:- Thì con hỏi nó nó mượn vở của con không thôi mà. Hóa ra bà vợ đọc nhầm tin nhắn thành: "Mày có muốn vợ tao không"

Holly st

Ghi nhận về một thi cảm trường ca tươi lạ

VanVN.Net - Dành cho cuốn sách mà tôi may mắn được đọc bản thảo, dưới đây là các đặc thù của bốn trường ca: Trường Sơn (2009), Gửi Bill Gates và trời xanh (2011), Trò chuyện với cha con Cu Lập Sơn (2012) và Lập Thành (2012). Trước là để tránh trùng lặp với các bài viết khác trong cuốn sách, sau cũng bởi tác phẩm Lập Thành đang còn tươi quá với tôi, bài này đang được viết tiếp cho một khảo cứu mà tác giả Nguyễn Anh Nông là một trong các đối tượng.

 1. Trong bài thơ Giọt nước, Nguyễn Anh Nông có hai câu từng được “nằm lòng” độc giả: 

 Ô hay, giọt nước con con 

Mà như tích tụ ngọn nguồn gió mưa. 

 “Giọt nước con con” là thơ ngắn Nguyễn Anh Nông; “Gió mưa” là trường ca Nguyễn Anh Nông. 

Như một thành tựu, thơ Nguyễn Anh Nông đã có nhiều điều hơn người ở thơ ngắn. Như một khai phá, thơ Nguyễn Anh Nông đang có nhiều điều khác người ở trường ca. Để được coi là thành tựu, các sáng tạo mở đường không chỉ phải qua thử thách của thời gian mà còn của thời đại. Với thể loại trường ca, rất khó để thành tựu, và cũng không dễ mở đường. Nhưng nếu biết đón nhận thời đại, trường ca sẽ trở nên một thể loại hào phóng. Nhà thơ Nguyễn Anh Nông như đang nắm được quy luật này!

 Trong khuynh hướng sử thi và cảm hứng anh hùng ca Việt Nam, với dòng trường ca chiến tranh 1963-1975 và hậu chiến 1975-1986, theo chúng tôi, trường ca Trường Sơn chưa là một tác phẩm trọn vẹn. Và điều quý nhất của sáng tác này là góp phần gợi mở các nan đề có tính thi pháp của loại trường ca sử thi trong xã hội hậu chiến còn nhiều bất toàn, không còn và có thể không cần “sự anh hùng” như là một điểm phát độc nhất của ánh sáng cứu quốc, như là một điểm tựa độc nhất của vận mạng dân tộc. Nhiều yếu tố phi-anh-hùng cùng nhau tạo nên cuộc sống hậu chiến về bản chất mang tính đa diện. Thơ thời bình khó gây xúc động tập thể hơn thơ thời chiến. Trường ca thời bình khó lay chuyển xã hội hơn trường ca thời chiến. Thế nhưng, thời bình lại nhiều chất thơ “bình thường” hơn thời chiến; thời bình lắm sự tạo trường ca hơn thời chiến. Giản đơn là vì thời bình tự do hơn thời chiến. Nhà thơ quân đội Nguyễn Anh Nông đã nắm chắc được quy luật này! 

 2. Nằm trong tâm cảm truyền thống, trường ca Nguyễn Anh Nông mới về diễn ngôn (giọng điệu) và lạ về thi cảm. 

Trong biên khảo về tác giả và tác phẩm trường ca Việt Nam từ thời Thơ mới đến nay (bản giới thiệu các danh sách đã đăng trên trang mạng Hội Nhà văn Việt Nam vanvn.net ngày 2/3/2012) chúng tôi phân loại, nếu theo nguồn cảm hứng, tạm thời có ba nhánh: trường ca anh hùng ca; trường ca cảm thức cá nhân trên nền nhân sinh; và trường ca thời cuộc, đời thường mang yếu tố trào tiếu. Cùng với Phạm Công Trứ, Lê Vĩnh Tài, Phan Trung Thành, v.v… Nguyễn Anh Nông đang là một trong các tác giả đi đầu và sung sức ở nhánh thứ ba. Nhánh này không nổi bật và còn ít tác giả so với hai nhánh chính, nhưng lại là âm hưởng rất mới lạ và tươi trẻ, có thể làm thay đổi không khí thời đại trong và ngoài thi ca. Vui tếu là một Việt tính; cách-nói-trạng, động-thái-cuội của dân gian Việt là một “quốc hồn quốc túy”. Trong văn xuôi Việt Nam hiện đại từng có bậc thầy Vũ Trọng Phụng, và mãi già nửa thế kỷ sau, gần đây mới tái hiện rõ rệt qua các cây bút như Trần Đăng Khoa, Vũ Bão, Hồ Anh Thái, Nguyễn Quang Lập, Đỗ Minh Tuấn, Đặng Thân… Thơ, lại là thơ trữ tình, rất khó “dan díu”, chứ chưa nói là “ăn nằm” cùng khẩu khí và cung cách này. Chỉ có trường ca với sự dung hợp đa ngôn đa điệu mới có thể. Với trường ca, thi cảm trào tiếu, biếm hài lần đầu tiên đã loang chảy ở bề mặt văn học Việt Nam chừng mươi năm qua, và đang trở thành một lối viết tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, Nguyễn Anh Nông - như tất cả các tác giả cách tân khác trong phong thái nghệ thuật “đùa mà thật” - còn phải đối đầu với cách đọc, cách hiểu trường ca theo lối quy phạm cổ điển và... nghiêm túc! 

 Bộ ba trường ca mới công bố kể trên đã tạo hẳn một phong cách hài tiếu Nguyễn Anh Nông trong loại hình văn vần dài hơi và đa sự của văn chương Việt. Bằng cấu trúc trường ca vững vàng và uyển chuyển, thi sĩ cất lên âm điệu trào tiếu để triết lí, để tự sự và cũng để trữ tình qua các chủ đề nhân loại, nhân sinh mà những con dân Việt là đại biểu trên dải đất hình chữ S. 

Về mỹ học trường ca Việt Nam, đây cũng là đóng góp đáng kể của Nguyễn Anh Nông. Theo bản chất, chất Hài vốn cùng chất Hùng và chất Bi làm nên sự Cao cả, nhưng lâu nay trường ca của Việt Nam nói riêng, và của thế giới nói chung, chỉ mạnh ở chất Hùng, thoảng ở chất Bi. Và với quan niệm “chính tắc” ở Việt Nam, cái Đẹp tức là cái Cao cả. Gần 30 năm qua, tinh thần hậu hiện đại của thế giới đã nổi lên và mươi năm nay lan tới xã hội Việt Nam. Một số thể loại, bộ môn của văn học Việt Nam đã có ít nhiều phân nhánh hậu hiện đại, song hành với các dòng chính truyền thống và hiện đại, trong đó nhánh trường ca hậu hiện đại đang có hàng chục tác giả tận tâm tận lực mà Nguyễn Anh Nông là một. Một vài trong số họ - như Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Linh Khiếu… - mới đây bắt đầu được giới nghiên cứu và học thuật để tâm, cho dù công chúng và văn giới còn dè dặt. 

 Bìa Trường ca "Trò chuyện với cha con Cu Lập Sơn & Lập Thành" của Nguyễn Anh Nông 

3. Theo định nghĩa thông thường, trường ca có hai khuynh hướng chính bên cạnh các biến thể. Đó là trường ca tự sự và trường ca trữ tình, mà về nguồn gốc yếu tố tự sự luôn lấn át trong cách viết và cách đọc đại chúng. 

Qua bộ ba trường ca mới, Nguyễn Anh Nông vẫn giữ chất tự sự cổ điển làm chủ đạo. Nhân vật ở đó không là những anh hùng mang tính điển hình chỉ để ngợi ca. Nét “vĩ nhân” của nhân vật Bill Gates chỉ là sự kiện để tác giả chuyên chở các đại tự sự của nhân loại cùng các tiểu tự sự của đời sống nhân quần trên trái đất đầy gai góc mà cũng lắm đóa hồng. Đại đa số các nhân vật còn lại đều là những người bình thường, như cha con Lập Sơn, như Lập Thành, có tên và các đặc tính gần trùng với người thực là các thành viên trong gia đình nhà thơ Đỗ Trọng Khơi – người bạn văn bạn thiết của tác giả và cũng là “nhân vật” nổi tiếng giữa làng văn Việt Nam qua cuộc đời văn chương vượt thắng số phận không may. Tức là, trường ca hậu hiện đại của Nguyễn Anh Nông đã bình thường hóa cái phi thường và phi thường hóa cái bình thường. Dung hòa các mặt đối lập là thủ pháp của trường ca cổ điển. Song, đổi vai các mặt đối lập sẽ làm nên trường ca (hậu) hiện đại. Bằng sở trường của mình, nhiều tác giả trường ca đã làm như thế. Với giọng giễu nhại mang chữ nghĩa và cách nói dân dã Việt qua tri thức mới của một người-dân-quê-thuộc-về-bản-chất, Nguyễn Anh Nông đã xử lý được nghệ thuật của các mặt đối lập trong thơ trường ca. 

Như tiêu chuẩn thể loại không thể thay đổi, đề tài mang ý nghĩa xã hội rộng lớn là bảo đảm bằng vàng cho một sáng tác thơ trường ca. Cả bốn trường ca của Nguyễn Anh Nông là vậy; dù với con đường huyền thoại Trường Sơn trong cuộc chiến chống Mỹ, hay về sự ra đời của em bé bình dân Lập Thành. Ở đề tài sau, các tiểu tự sự phải nói lên những đại tự sự. Và đó là “bí kíp” của một nhà trường ca trong điều kiện hậu hiện đại. 

 4. Trường ca Nguyễn Anh Nông đã có phong cách, nhờ giọng điệu rất riêng và thi cảm lạ lùng mà tươi tắn. Cũng như trong thơ bình thường, kể cả thơ ngắn, Nguyễn Anh Nông trong trường ca sẽ đạt nghệ thuật cao nếu việc dụng ngôn được điều tiết và kỹ năng hơn. Thiển nghĩ, Nguyễn Anh Nông đã vượt qua ba cửa ải Thể loại (cửa này thường là lao đao nhất cho đa số tác giả!), Cấu trúc và Giọng điệu. Có lẽ chỉ còn Ngôn từ, và thêm một phần Hình tượng: phong phú và sung mãn, mà lộ vẻ chưa phong lưu; đó đây bề bộn và ngổn ngang. 

Như một cách nhận định, ưu nhược là chuyện thường với mọi sáng tác. Song, ở các sáng tạo “nhận đường” thì sự nhập nhòa giữa các nét thể nghiệm và các điểm thuộc về sở đoản nhiều khi làm dư luận không nhận ra chân giá trị.

 * 

Cám ơn nhà trường ca Nguyễn Anh Nông! Xin làm một làn gió nhỏ từ xa vươn tới, mừng những đóa hoa của một nửa đời thơ hòa trong đất nước và văn học Việt Nam hơn hai thập niên qua… *)

Vancouver 17/3 – 22/8/2012 

Đỗ Quyên 

---------

 *) Bản có vài tu chỉnh nhỏ so với bản đã in trong sách trường ca "Trò chuyện cùng cha con cu Lập Sơn & Lập Thành" của Nguyễn Anh Nông, NXB Văn học 2012
Nguồn: http://vanvn.net/news/36/2381-ghi-nhan-ve-mot-thi-cam-truong-ca-tuoi-la.html  và http://www.nhavantphcm.com.vn/ghi-nhan-ve-mot-thi-cam-truong-ca-tuoi-la.html