Thứ Ba, 4 tháng 2, 2014

Bí ẩn những món đại kỵ dịp Tết


Bởi Theo GĐVàXH | Webphunu.net – 08:45 ICT Chủ nhật, ngày 02 tháng hai năm 2014
Bắc - Trung - Nam đều kiêng kỵ

Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Dương Thuấn với vốn sống phong phú, nhìn nhận vấn đề kiêng kỵ dưới cái nhìn khá sắc bén: Kiêng kỵ phải xuất phát từ nhiều yếu tố, có thể do ăn cái gì đó xảy ra chuyện không vui nhiều lần, người xưa rút kinh nghiệm thành kiêng. Có thể ban đầu chỉ là sự kiêng kỵ của một người, một nhóm người nhưng sau đó trở thành ký ức của một cộng đồng, một dân tộc. Thậm chí, phần lớn không hiểu gì về nguồn gốc nhưng rồi họ cứ thế kiêng theo.

 Cả ba miền Bắc - Trung - Nam đều kiêng ăn thịt chó, ăn mực vào những ngày đầu năm vì sợ "đen" cả năm, kiêng ăn thịt vịt vì sợ tán đàn cả năm kêu quạc quạc... Người miền Trung kiêng ăn trứng vịt lộn, cá mè... vì sợ đen đủi, hãm tài. Người miền Nam kiêng ăn tôm vì sợ đi... giật lùi như tôm, công việc sang năm sẽ lùi chứ không tiến tới, không ăn cua vì sợ ngang như cua, con cái khó dạy, công việc cũng không tiến lên được...

Món kiêng kỵ nhiều khi chỉ đơn thuần xuất phát từ âm đọc chệch của mỗi vùng miền, như người miền Nam kiêng chuối vì có âm đọc chệch là chúi (chúc xuống chứ không tiến lên). Vì vậy, bàn thờ ngày Tết, người miền Nam không bày chuối trên mâm ngũ quả. Người miền Trung không chọn quả đu đủ vì phát âm vùng này nghe như "thù đủ". Người miền Nam tránh cam vì cho rằng "quýt làm cam chịu" - oan sai cả năm; kiêng cả quả lê vì sợ lê lết...



Món kiêng của người vùng cao

Theo nhà thơ Dương Thuấn - một người sinh ra và lớn lên ở vùng núi Tây Bắc, tục kiêng kỵ về món ăn với người vùng cao cũng phong phú, đa dạng và phía sau mỗi món kiêng đều có những tích cổ, những bí mật dòng tộc riêng.

Với con người, chó là vật nuôi không chỉ trung thành mà còn rất tinh khôn. Vì vậy, nhiều dân tộc vùng cao không ăn thịt chó. Khi còn sống, Hòa thượng Thích Thanh Tứ đã hé mở về quan niệm này rằng, đạo Phật không sát sinh và luôn trưởng dưỡng lòng từ bi. Có thể những người bán thịt chó phạm tội sát sinh nên đầu tháng họ đi chùa cầu xin trời Phật tha tội. Đi chùa thì phải nghỉ bán hàng, vì thế họ đã nghĩ ra đầu năm, đầu tháng kiêng ăn thịt chó. Nhưng nghỉ mấy ngày đầu năm, đầu tháng thiệt hại tiền bạc. Để bù lại, họ tung tin cuối tháng ăn thịt chó sẽ giải được đen. Dân Việt dễ tin, nên người nọ truyền người kia và cuối cùng trở thành quan niệm thường trực. Đây cũng là một cách lý giải, trong khi chưa có lý giải nào thuyết phục hơn, lý do này khiến không ít người tin, làm theo và thịt chó thành món kiêng kỵ những ngày đầu năm, đầu tháng.

Người dân tộc Tày, Nùng trong nhà có người mất chưa qua 120 ngày thì Tết cũng như ngày bình thường, kiêng ăn bánh gio. Vì khi đưa người chết vào quan tài, bao giờ họ cũng đốt thóc, ngô thành gio, bỏ vào quan tài dày khoảng 20cm sau đó mới để xác lên trên, đậy quan tài lại. Người Tày, Nùng quan niệm, nếu ăn bánh gio (tro) là không biết thương người đã mất và người ăn cũng bị đánh giá là không được dạy dỗ.

Với người Tày, Nùng từ 28 Tết đến hết 3 ngày Tết không bao giờ to tiếng với nhau. Trẻ con có hư cũng không được mắng chửi, chỉ nhắc nhở nhẹ nhàng. Trâu có phá nương cũng không được đánh mà chỉ đuổi đi vì quan niệm nếu đánh người, đánh vật thì mình truyền hết sinh khí cho người đó, con vật đó. Ăn cái gì cũng không được ăn tục (ăn vừa phải - số lượng ít). Người Tày, Nùng cũng kiêng chuyện khách đến nhà mời không ăn, ngay cả no bụng cũng không được từ chối, không ăn nhiều thì ăn ít. Nếu khách không ăn, chủ nhà sẽ nghĩ khách không trọng tấm lòng của họ.

Trong 3 ngày Tết của người Mông, đặc biệt là người Mông ở Mộc Châu, Sơn La - xứ rau vùng Tây Bắc - có tục lệ kiêng ăn rau. Theo giải thích, trong cả năm trời, người Mông rất vất vả nên Tết không ai phải làm gì cả, chỉ ăn chơi tận hưởng thành quả mình làm ra. Trong mâm cỗ của mình, người Mông chỉ bày các món được làm từ thịt lợn, tuyệt đối không có rau xanh. Trong 3 ngày này, người Mông không mua bán, không tiêu tiền, với tín ngưỡng giữ lại của cải, tiền bạc trong gia đình, phụ nữ không được cầm kim chỉ khâu vá để có váy lành, váy đẹp mặc cả năm.

Ở Đại Từ, Thái Nguyên có tục kiêng cho người dưới ăn đầu gà, nhất là trong ngày Tết. Theo đó, người nào có vị trí quan trọng nhất, khách quan trọng nhất sẽ được gia chủ cấp cho cái đầu gà để thể hiện sự yêu mến, kính trọng. Nhiều người không biết lệ, nhận được sự "ưu ái" này thì phát hoảng nhưng không ăn thì cứ để trong bát, không được bỏ ra.

Nhà thơ Dương Thuấn phân tích: "Người Việt có câu: 'Có thờ có thiêng, có kiêng có lành' nhưng kiêng liệu có lành không thì chưa có trường hợp cụ thể nào chứng minh được tính đúng sai của những món ăn cần kiêng kỵ đó? Tuy nhiên, điều cần phải thừa nhận rằng, do kiêng kỵ sớm đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt nên kiêng được trước hết rất tốt cho tâm lý".

"Năm mới là thời khắc quan trọng nhất trong năm và thường tạo dấu ấn lớn cho cả năm trời, vì vậy nhiều người quan niệm rằng các cụ đã kiêng thì mình không nên làm trái. Không ăn cái này sẽ có cái khác thay thế. Năm mới cứ ăn toàn những thứ tốt tinh thần phấn chấn thì sức khỏe tốt lên, làm ăn cũng theo đó mà thuận lợi, gia đình cũng hòa thuận, hạnh phúc hơn", nhà thơ Dương Thuấn bày tỏ.
XH st

Thông báo


Các bạn Nguyễn Trãi ơi !đã có vé máy bay giá rẻ của Hãng jetstar TP HCM-HN và ngược lại giá 768.000đ (chưa kể thuế và phụ thu) từ ngày 7/5-22/5 . Thời gian Book đến hết 22h ngày 7/2. Hãy tìm , tham khảo trên mạng Jetstar - Cheap flights nhé
Chúc các bạn mua được nhiều vé bay vào TP HCM cho ngày họp mặt khóa 11/5 tới 
VTN

Nhà phong thủy dự đoán năm 2014



Các chuyên gia phong thủy dự đoán năm 2014 Giáp Ngọ sắp tới thế giới sẽ hứng chịu ít bão lũ nhưng nhiều hỏa hoạn hơn.

Vũ Hà

2014-horse-4424-1387957232.jpg
Năm Giáp Ngọ được dự đoán sẽ làm năm thuận lợi cho những người tuổi Tí, Ngọ, Mão, Dậu. Ảnh: chinesenewyearin
Jean Sy, nhà phong thủy ở Manila, Philippines, nói rằng năm 2014 là một năm thành công và thuận lợi về mặt tiền bạc cho những người tuổi Tí, Ngọ, Mão, Dậu, tuy nhiên lại không thuận lợi về mặt sức khỏe và các mối quan hệ.
Đối với những người sinh ra vào năm Dần, Hợi, Thìn, Tỵ và Tuất, nhà phong thủy cho rằng năm 2014 sẽ không thật sự được suôn sẻ bởi có "sao hạn" gây ra những tiêu cực và trở ngại cho họ. Tình trạng tài chính của những người này không ổn định và họ cũng phải chú ý giữ gìn sức khỏe.
Đây lại là năm may mắn cho những người tuổi Thân, Mùi và Sửu khi họ có một sự nghiệp thịnh vượng. Về mặt nghề nghiệp, những người trong ba tuổi kể trên sẽ nhận được những điều bất ngờ tốt đẹp mà họ không hề ngờ tới. Sẽ có những khó khăn nhất định nhưng họ sẽ dễ dàng vượt qua bởi có những cát tinh, hay ngôi sao may mắn, giúp đỡ họ.
Bà Sy có bằng chứng nhận về phong thủy ở Malaysia 4 năm trước và nghiên cứu, thực hành phong thủy trong 7 năm qua. Bà cũng cho biết rằng màu may mắn cho năm 2014 là màu xanh nước biển và màu vàng, những màu đại diện cho các yếu tố thủy và thổ. Màu xanh và vàng sẽ cân bằng những yếu tố còn thiếu của năm Ngọ.
"Các nguyên tố của năm Giáp Ngọ là Kim, Hỏa và Mộc, vì vậy Thủy và Thổ là những nguyên tố cân bằng", bà nói với tờ SunStar.
Màu xanh sẽ tăng cường nguyên tố Thủy, tốt cho các mối quan hệ và sự giao thiệp, trao đổi thông tin, trong khi màu vàng sẽ cân bằng các yếu tố tiền tài, sức khỏe và sự thành công.
ngua-xanh-4379-1387943819.jpg
Nhà phong thủy nhận định màu xanh của thủy sẽ là màu may mắn để chế ngự yếu tố hỏa của năm. Ảnh: Freedisgnfile
Trong lĩnh vực chính trị, nhà phong thủy Philippines dự đoán các nhà lãnh đạo tài năng sẽ xuất hiện năm nay từ những cá nhân tuổi Hợi, Mão và Mùi, bởi họ được sinh ra để làm lãnh đạo và có các kỹ năng về ngoại giao.
Về tình hình thiên tai, Sy dự đoán năm Giáp Ngọ này sẽ có nhiều hỏa hoạn, núi lửa phun trào, động đất và hạn hán nhiều hơn, nhưng sẽ ít phải hứng chịu các cơn bão hơn.
Năm 2014 cũng được dự đoán là một năm nhiều cạnh tranh, ganh tị, bất an và nhiều âm mưu, nhưng đồng thời cũng có những niềm vui và những mối quan hệ tốt.
Chuyên gia phong thủy khác của trang Chinese Astrology cũng cho biết 2014 là năm Giáp Ngọ mang tính dương, trong khi bản thân ngựa lại bao gồm chủ yếu là nguyên tố hỏa. Vì vậy, năm 2014 là năm gỗ gặp lửa, biểu đồ tương sinh này có quá nhiều lửa và mất cân bằng, gây nhiều yếu tố tiêu cực.
Ngọn lửa làm bùng cháy cả những người điềm đạm nhất, còn những người nóng nảy hơn cũng sẽ gặp một số khó chịu trong các mối quan hệ và làm ăn. Những người mang mệnh Thổ, Hỏa sẽ có một năm rất tốt, người mang mệnh Mộc và Thủy sẽ tạm ổn và những người mang mệnh Kim thì gặp khó khăn một chút. 
Ngoài ra, con ngựa là biểu tượng của sức mạnh, sự ổn định, sự kiên trì, độc lập, nhưng cũng có bướng bỉnh, hạn hẹp và sự thù địch. Vì thế các nhà phong thủy khuyên sử dụng đồ trang sức màu xanh nước biển để giảm bớt những tác động tiêu cực trong năm 2014. 

ST trên vnexpress

Thứ Năm, 30 tháng 1, 2014

Thứ Ba, 28 tháng 1, 2014

ĐÊM CUỐI NĂM



     §ªm ë bÖnh viÖn thËt dµi, t«i n»m nghÜ miªn man, míi ®Êy th«i mµ ®· gÇn hÕt cuéc ®êi. C¶m thÊy buån ch¸n, t«i ngåi dËy vµ ®i lang thang trong khu«n viªn trư­íc toµ nhµ A1, chît ngöi thấy mïi  ngan ng¸t cña hoa Méc, thø hoa mµ ngµy x­ưa mÑ  trång trong v­ưên.

Mïi h­ư¬ng  to¶ trong ®ªm ®¸nh thøc nh÷ng c¶m xóc… trong t«i. lµm dÞu ®i nh÷ng nhäc nh»n cïng kh¾c nghiÖt cña bÖnh tËt . T«i bçng nhí ®Õn  ng­ưêi Êy…Th× ra trong cuéc ®êi mçi ng­ưêi ®Òu cã mét thø ®ể mµ hy väng, ®ể mµ tr«ng chê vµ ®ể mµ sống!

     Ngµy x­ưa còng mét ®ªm yªn tÜnh trong lµng §Y , còng mïi h­ư¬ng ngan ng¸t d­ưíi ¸nh tr¨ng dÞu nhÑ t«i tiÔn ch©n ng­ưêi b¹n. Bçng d­ưng t«i nhí l¹i nh÷ng c©u da diÕt cña nh÷ng l¸ th­ư göi tõ chiến tr­ưêng. Nh÷ng c©u tõ nÆng lßng víi bao hy väng, khi ë phÝa tr­ưíc mÆt lµ c¸i chÕt, cßn ë phÝa sau l­ưng lµ sù ®îi chê…Ng­ưêi chiÕn sÜ ngoµi  mÆt trËn ®· nu«i hy väng sèng cña m×nh tõ niÒm tin cña ng­ưêi ë l¹i. Đªm nay, đến lượt tôi cũng nu«i hy vọng!
  
    Thêi gian lµm nh÷ng bøc th­ư ®ã ®· ố nhoÌ, kh«ng cßn nh×n râ ch÷, nh­ưng ®iÒu ®ã cã g× lµ quan träng khi tất c¶ nh÷ng h×nh ¶nh ®ã ®Òu ®· cã ë trong tim.

      Hä kh«ng thể ®ến víi nhau, nh­ưng m·i sèng trong nhau, d×u nhau qua nh÷ng th¸ng ngµy ch«ng chªnh….

MỪNG XUÂN GIÁP NGỌ 2014






Ng.Q.Vinh 10H

Chủ Nhật, 26 tháng 1, 2014

Nhân Mã trong thần thoại phương Tây
Năm Ngọ – Nói chuyện ngựa-Tản Mạn Về Những Chú Ngựa Huyền Thoại:

Ngựa là một biểu tượng cho sự nhanh lẹ, thăng tiến, trí thông minh và sức mạnh. Không những đi vào lịch sủ, truyền thuyết, Ngựa còn được xem là 1 linh vật trong đời sống tâm linh của con người. Ngày nay, trong nhà thường treo những bức tranh , những bức tượng hình ngựa nhằm mong muốn sự may mắn trong đời sống, thăng tiến trong công việc và sức khỏe dồi dào.
Là linh vật may mắn biểu trưng cho năm Giáp Ngọ 2014,  ngựa không những là con vật trung thành nhất, còn là biểu tượng của sự kiên nhẫn, bền bỉ, lâu dài, là con vật mang lại sự may mắn, tài lộc. Từ con vật đời thường, với bản tính tốt đẹp mà con người đã gán cho nó, thần thánh nó, huyền thoại nó do đó ngựa đã trở thành hình tượng nghệ thuật, trở thành con vật linh thiêng, hoá thân vào đời sống văn hoá tâm linh

Đối với văn hóa phương Tây, ngựa gắn liền với nhiều biểu tượng thần thoại và gắn liền với hình ảnh Nhân Mã trong 12 Cung Hoàng đạo. Hình ảnh con ngựa còn là chủ đề cho các môn nghệ thuật như hội họa, điêu khắc, thơ văn…

Hình ảnh những chú ngựa luôn đem lại nguồn tài lộc, sự phát đạt trong kinh doanh, sự nhanh nhạy và thăng tiến tiền tài, khiến những công việc dự định sẽ nhanh chóng hoàn thành hơn dự kiến và đạt kết quả cao hơn mong muốn.

Cùng hướng tới đầu xuân Giáp Ngọ 2014, xin mời các bạn cùng tìm hiểu về những chú Ngựa đã ghi danh mình vào huyền thoại thế giới:

Ngựa  Kan Tha Ka trong Phật giáo: Nó được miêu tả là “có chiều dài 18 thước và có chiều cao tương xứng”. Loài vật này có lông màu trắng. Kan Tha Ka là con ngựa yêu quý của Đức Phật Siddhārtha Gautama. Con vật đặc biệt này đã trốn khỏi cung điện của gia đình Gautama khi ông quyết định trở thành nhà tu hành. Sau khi chết, Kan Tha Ka đã tái sinh thành học giả – người sau này có chuyến hành trình tu luyện đạt được sự giác ngộ.


Bốn con ngựa của Apocalypse trong Thần thoại Kitô giáo: Chúng là biểu tượng của sự chinh phục, chiến tranh, nạn đói và cái chết. Trong sách Khải Huyền, 4 con ngựa trên được coi là dấu hiệu của sự phán xét cuối cùng trong suốt Ngày tận thế. Chúng có màu sắc khác nhau, lần lượt là: trắng, đỏ, đen và xanh xám hay xanh lá cây. Những con ngựa này đã trở thành nhân vật trung tâm trong thuyết mạt thế của đạo Kitô trong suốt thiên niên kỷ đầu hình thành tôn giáo này. Chúng cũng được mọi người biết đến là nhà tiên tri của tự nhiên.

Ngựa Sleipnir trong thần thoại Bắc Âu: Loài vật này được mô tả là có 8 chân và sở hữu sức mạnh vô địch, không thứ  gì có thể khiến nó chạy chậm lại. Theo truyền thuyết, Sleipnir có khả năng đến Hel. Có một lần, Hermod đã cưỡi Sleipnir đến Hel để giải cứu anh trai Balder.


Ngựa Pegasus trong thần thoại Hy Lạp cổ đại: Nhắc đến những con ngựa thần thoại, ắt hẳn nhiều người sẽ nhớ đến chú ngựa trắng Pegasus của Hải thần. Sau khi giúp đỡ người anh hùng Hy Lạp Bellerophon đánh bại Chimera, Zeus đã biến ngựa Pegasus thành một chòm sao và cho nó một vị trí trên bầu trời. Nó là một trong những sinh vật thần thoại nổi tiếng ở phương Tây và xuất hiện nhiều trong các bức tranh, bài thơ, bài hát, sách báo và phim ảnh.
 Ngựa Gỗ trong truyền thuyết thành Troy : xuất hiện từ cuộc chiến dài 10 năm giữa thành Troy và Hy Lạp. Khi cuộc chiến vẫn đang căng thẳng,người Hy Lạp đã dựng 1 con ngựa gỗ khổng lồ và tặng cho thành Troy với ý định cầu hòa. Người dân thành Troy đã vui mừng nhận món quà và đem nó vào trong thành. Đêm hôm đó, khi người dân thành Troy ngủ say, những lính Hy Lạp trốn bên trong con ngựa đã lẻn ra ngoài và tấn công thành Troy.

Bạch Long Mã trong Tây Du Ký : Bên cạnh những ” thần mã ” lịch sử như  Ô Truy, Xích Thố, Đích Lư, Tuyệt Ảnh,..có thể nói Tiểu Bạch Long trong bộ phim Tây Du Ký là một chú ngựa thành công và nổi tiếng khắp thế giới. Là 1 trong 4 đồ đệ của Tam Tạng, chú ngựa Bạch Long là hóa thân của hoàng tử long cung do phạm tội mà thành.


Nhân Mã trong thần thoại phương Tây : Nhân mã là một sinh vật trong thần thoại Hy Lạp có nửa thân trên của người và toàn bộ phần dưới của ngựa. Trong thần thoại Hy Lạp, nhân mã cùng tồn tại với con người, các anh hùng và các thần nhưng sống tại vùng núi củaThessalía


Ngựa Sắt của Thánh Gióng : có lẽ phải nhắc đến nhất trong cổ tích Việt Nam là chú ngựa Sắt mà Thánh Gióng đã xin nhà vua rèn cho và cùng người ra trận. Khi dẹp xong giặc Ân, Thánh Gióng cưỡi ngựa Sắt bay về trời.


Với người am hiểu, ngựa Xích Thố được thừa nhận như vua của các loài ngựa và thực tế loài ngựa này không quá hiếm, hiển hiện trong khá nhiều lĩnh vực của đời sống.
Thế nhưng cũng không ít người lại cứ ngỡ loài ngựa này chỉ có trong truyền thuyết dân gian, gắn với những vị thần tướng, những chiến công hiển hách.

Đi tìm huyền thoại

Trong 12 con giáp, ngựa là loài vật thông minh, trung thành và hùng dũng trong trận mạc. Hình tượng ngựa là biểu tượng của tài lộc, thành công, sung mãn. Tiếng hí của ngựa còn là niềm kiêu hãnh và tự do thanh khiết. Trong hàng trăm giống ngựa quý thì ngựa Xích Thố luôn là tâm điểm chú ý của các trường đua trong và ngoài nước. Thời xưa, ngựa gắn liền với chiến tranh, đóng vai trò vận chuyển và tham chiến dũng mãnh. Tuy nhiên, nhiều người hoài nghi ngựa Xích Thố chỉ có trong truyền thuyết văn chương, không có thật ngoài đời.


Người xưa truyền lại rằng ngựa Xích Thố có màu đỏ rực như lửa.

Theo các sử gia, ngựa Xích Thố được xem như những thần mã của lịch sử Trung Quốc. Tiểu thuyết Tam Quốc Chí của La Quán Trung có đề cập đến ngựa Xích Thố mà Quan Vũ thường cưỡi xông pha trận mạc. Sau này khi Quan Vũ bị sát hại, Xích Thố cũng thuộc về người khác nhưng chỉ mấy hôm sau thì ngựa nhịn ăn chết theo chủ.

Theo các chuyên gia, ngựa Xích Thố khá đa dạng cả về kích thước lẫn màu sắc. Người xưa truyền lại rằng loài ngựa Xích Thố chính hiệu màu đỏ rực như lửa, tuyệt đối không có một loại tạp lông nào. Thậm chí, mồ hôi của loài ngựa này cũng có màu đỏ như máu nên còn có tên là Hãn Huyết Bảo Mã. Tuy nhiên, thực tế thì không thể có loài ngựa nào đỏ rực như lửa được. Ngay loài ngựa bạch cũng không phải bạch hẳn mà có màu hồng nhạt ở mắt và bộ phận sinh dục.

Xã Lãng Công của huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) là một địa chỉ thu hút các lái buôn ngựa chuyên nghiệp tìm đến. Theo lái buôn tên Quang: “Hiện nay có rất nhiều loài ngựa khác nhau quy tụ về đây, trong đó ngựa Xích Thố là có giá cao nhất. Thường thì giống ngựa này rất to lớn, có màu nâu đậm hoặc sậm đỏ. Người mua giống ngựa này thường là để huấn luyện trong các trường đua ở TP.HCM”.

Đẳng cấp của sự mạnh mẽ và sung mãn

Chính sự dũng mãnh của loài ngựa Xích Thố nên nhiều người muốn được sở hữu dù giá cao. Nhiều người có thú vui sưu tập ngựa tốt, ngựa đẹp đều muốn có một con Xích Thố. Sự oai hùng, mạnh mẽ của Xích Thố là thước đo đẳng cấp chịu chơi và biết chơi của chủ nhân. Thậm chí một số trường đua còn có được nhiều ngựa Xích Thố huyền thoại có giá trị hàng tỉ đồng. Đáng chú ý ở Trường đua Phú Thọ, có những con ngựa giá trị lên tới hàng chục tỉ đồng.

TH. Sưu tầm từ Internet.
Ngựa bạch huyền thoại

Ngựa  Kan Tha Ka trong Phật giáo

Ngựa Sleipnir trong thần thoại Bắc Âu

Ngựa Xích Thố

Bốn con ngựa của Apocalypse trong Thần thoại Kitô giáo

 Ngựa Gỗ trong truyền thuyết thành Troy

Bạch Long Mã trong Tây Du Ký

Ngựa Pegasus trong thần thoại Hy Lạp cổ đại

Ngựa Sắt của Thánh Gióng